बाळाची नावे | Marathi Baby Names

भरणी मेष राशीच्या १३ अंश २० कलांपासून २६ अंश ४० कलांपर्यंत पसरलेले आहे; अश्विनीप्रमाणेच याचीही चारही चरणे एकाच राशीत राहतात. एकशे आठ चरणांच्या अक्षरचक्रात हे पाचव्या ते आठव्या क्रमांकाचे चरण आहेत, आणि म्हणूनच याची चारही अक्षरे एकाच 'ल' व्यंजनाची स्वररूपे ठरतात — ली, लू, ले, लो.

चरणांचे नवमांश अनुक्रमे सिंह, कन्या, तूळ आणि वृश्चिक असे येतात. एकच व्यंजन असल्याने भरणीच्या बाळांसाठी नाव निवडणे तुलनेने सोपे जाते; चरण माहीत असेल तर तोच स्वर नेमका उचलावा, नाहीतर 'ल' ने सुरू होणारे कोणतेही नाव चालते. मराठीत लीला, लोचना, लोकेश अशी नावे मुळातच रुळलेली आहेत.

भरणीचा अधिपती शुक्र, देवता यम, गण मनुष्यगण, योनी गज आणि चिन्ह स्त्रीचे गर्भाशय — म्हणजेच निर्मितीचे प्रतीक.

या नाळेवरची मुले लहानपणापासूनच जबाबदारी उचलणारी दिसतात — धाकट्या भावंडांची काळजी घेणे, घरातले काम लक्षात ठेवणे यात ती पुढे असतात. रंग, संगीत, नृत्य आणि सजावट यांची आवड लवकर उमटते. योग्य-अयोग्याची त्यांची जाणीव टोकदार असल्याने भांडणात ती सहजासहजी माघार घेत नाहीत. कला, कायदा, नाट्य-चित्रपट, शेती आणि बालसंगोपन ही यांच्यासाठी मानवणारी क्षेत्रे होत.

बारशाच्या दिवशी पाळण्यावर पितळी घुंगरू बांधून गाणी म्हणण्याची प्रथा भरणीच्या बाळांच्या बाबतीत आजही आवर्जून पाळली जाते, कारण या नक्षत्राचा संबंध जन्म-पोषणाशी जोडला जातो.

पालकांचा नेमका प्रश्न इथे वेगळाच असतो — देवता यम असल्याने नाव अशुभ ठरेल का? उत्तर स्पष्ट आहे: इथे यमाला मृत्युदेवता म्हणून नव्हे तर धर्मराज म्हणून पाहिले जाते, आणि नामकरणात याचा कसलाही अडसर नाही. आजी-आजोबांचे नाव 'ल' ने सुरू होत नसेल तर लक्ष्मी, लीलावती, लक्ष्मण अशी कुळात आधीच असलेली नावे शोधल्यास दोन्ही बाजू सांभाळल्या जातात — कोकणस्थ आणि देशस्थ दोन्ही घराण्यांत हा मार्ग वापरलेला दिसतो.