ਬੱਚੇ ਦਾ ਨਾਂ | Punjabi Baby Names

ਪੁਨਰਵਸੂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਚਰਣ ਮਿਥੁਨ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ੨੦° ਤੋਂ ੩੦° ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਚੌਥਾ ਚਰਣ ਕਰਕ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ੩°੨੦′ ਵਿੱਚ। ਤਿੰਨ-ਇੱਕ ਦੀ ਇਹ ਵੰਡ ਖ਼ਾਸ ਹੈ: ਜਿਹੜਾ ਬੱਚਾ ਚੌਥੇ ਚਰਣ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਉਸ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਨਛੱਤਰ ਉਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਲੜੀ ਦੇ ਪੰਝੀਵੇਂ ਤੋਂ ਅਠਾਈਵੇਂ ਚਰਣ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਅੱਖਰ ਕੇ, ਕੋ, ਹਾ, ਹੀ। ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਕ ਦੀ ਲੜੀ ਦਾ ਬਾਕੀ ਬਚਿਆ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਤੇ ਤੀਜੇ ਚਰਣ ਤੋਂ ਹ ਦੀ ਨਵੀਂ ਲੜੀ ਤੁਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਲੇ ਤਾਰੇ ਪੁਸ਼ਯ ਦੇ ਤਿੰਨ ਚਰਣਾਂ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹ ਦੇ ਪੰਜ ਅੱਖਰ ਵੀ ਦੋ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਇਹ ਵੱਡੀ ਖ਼ੁਸ਼ਖ਼ਬਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨਾਂ ਬੇਹਿਸਾਬ ਹਨ। ਚਾਰੇ ਨਵਾਂਸ਼ ਮੇਖ, ਬ੍ਰਿਖ, ਮਿਥੁਨ ਤੇ ਕਰਕ ਵਿੱਚ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਅਧਿਪਤੀ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ; ਦੇਵਤਾ ਅਦਿਤੀ, ਜੋ ਮਾਂ-ਰੂਪ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ; ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਭੱਥਾ; ਗਣ ਦੇਵ; ਯੋਨੀ ਬਿੱਲੀ।

ਨਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਹੀ ਹੈ ਮੁੜ ਕੇ ਵੱਸਣਾ, ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ: ਡਿੱਗ ਕੇ ਮੁੜ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਸ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੈ। ਸੁਭਾਅ ਨਰਮ ਹੈ, ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਛੇਤੀ ਸਿੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮੋਹ ਡੂੰਘਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਪਰਦੇਸ ਜਾ ਵੱਸੇ। ਸੌਖ ਵਾਲੀ ਆਦਤ ਪੈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਟਾਲਾ ਵੱਟਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਨਿੱਕੀ ਉਮਰੇ ਕੰਮ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਨ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਸਲਾਹਕਾਰੀ, ਕਥਾ-ਪ੍ਰਚਾਰ ਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਇਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਹਨ।

ਦੂਜੇ ਜਾਂ ਤੀਜੇ ਬੱਚੇ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਉੱਠਦਾ ਹੈ: ਜੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹੀ ਅੱਖਰ ਮੁੜ ਆ ਗਿਆ ਜੋ ਵੱਡੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਰੀਤ ਸਿੱਧੀ ਹੈ — ਅੱਖਰ ਉਹੀ ਰੱਖੋ, ਨਾਂ ਵੱਖਰਾ ਚੁਣ ਲਵੋ। ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਇੱਕੋ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ। ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਵਰਗੇ ਅਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇਕੱਠੇ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਰੀਤ ਵੀ ਆਮ ਹੈ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਪੁਨਰਵਸੂ ਦੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਬੈਠਦੀ ਹੈ — ਸਿੱਖੀ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਣ ਵੇਲੇ ਵੀ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲੋੜ ਪਵੇ ਤਾਂ ਨਵਾਂ ਨਾਂ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਬਚਪਨ ਵਾਲੇ ਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਾਧੂ ਫ਼ਿਕਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਨਛੱਤਰ ਦੇ ਕੇ, ਕੋ, ਹਾ, ਹੀ ਅੱਖਰ ਵਾਧੂ ਸਲਾਹ ਵਜੋਂ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਣਦੇ ਨਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।