पंचांग म्हळ्यार कितें — तिथी, नक्षत्र, योग, करण हांची वळख

पंचांग म्हळ्यार कितें

पंचांग हें उतरूच ताचो अर्थ सांगता — पांच आंगां. हें भविश्य सांगपी पुस्तक न्हय; काळ मेजपाचें एक सूक्ष्म साधन. वण्टीर कालनिर्णय लायिल्ल्या वा देवघरांत पंचांग दवरिल्ल्या दर एका कोंकणी घराक पंचांग वळखीचें आसता, पूण तातूंतल्या रकान्यांचो नेमको अर्थ खबर आशिल्ले थोडेच. तो एकदां समजलो की दिसाचो खंयचो भाग खंयच्या कामाक अनुकूल हें स्वताच थारावं येता.

पयलें आंग — तिथी

सूर्य आनी चंद्र हांचे मदल्या अंतरावेल्यान थारपी चांद्रदीस म्हळ्यार तिथी. प्रतिपदा ते पुनव हो शुक्ल पक्ष, प्रतिपदा ते अमास हो कृष्ण पक्ष. वाडीच्या कामांक शुक्ल पक्षांतली तिथी आनी निरोप-समाप्तीच्या कामांक कृष्ण पक्ष अनुकूल मानपाची परंपरा आसा. चतुर्थी, अष्टमी, एकादशी हांचेसारक्या तिथींक व्रतांय जोडिल्लीं आसात. तिथी आनी इंग्लीश तारीख हांचें नातें एकाक-एक अशें नासता — केन्ना एका तारखेक दोन तिथी सोंपतात (क्षय), जाल्यार केन्ना एक तिथी दोन दीस चलता (वृद्धी). पंचांगांत दर एके तिथी मुखार ती केन्ना सोंपता ती घटिका-वेळ दिल्ली आसता, ती पळोवनूच व्रताचो दीस थारावचो.

दुसरें आंग — वार

सप्तकाचो दीस आनी ताचो अधिपती ग्रह. विद्यारंभाक बुधवार, अर्थीक वेव्हारांक बिरेस्तार, नव्या वाहन खरेदीक शुक्रार अश्यो परंपरीक आवडी वारांच्या अधिपतींवेल्यानूच आयल्यात.

तिसरें आंग — नक्षत्र

त्या दिसा चंद्र ज्या नक्षत्रांत आसता तें दिसाचें नक्षत्र. प्रवास, वखदोपचाराचो आरंभ, वास्तुशांती, विद्यारंभ — दर एका कामाखातीर वेगवेगळीं नक्षत्रां श्रेश्ठ सांगल्यांत. रोहिणी, हस्त, पुष्य हीं नक्षत्रां चडशा शुभकार्यांक चलतात; पुष्य नक्षत्राचेर मात लग्न वर्ज्य मानतात, हो बारीक मुद्दो लक्षांत दवरचो.

चवथें-पांचवें आंग — योग आनी करण

सूर्य-चंद्रांच्या एकठांय गतीवेल्यान सत्तावीस योग थारतात; तांतले व्यतीपात आनी वैधृती हे योग शुभकार्यांक टाळटात. तिथीच्या अर्द्या भागाक करण म्हणटात. विष्टी करण म्हळ्यारूच भद्रा — ह्या काळांत शुभारंभ टाळपाची चाल गोंय-कोंकणभर आसा.

दिसांतलो अशुभ काळ

वेव्हारांत सगळ्यांत चड वापरतात तें हें: राहूकाळ दर दिसा सुमार देड वराचो आसता आनी वाराप्रमाण ताची वेळ बदलता; हे वेळार नव्या कामांचो आरंभ टाळटात. यमगंड आनी गुलिक काळ हेय अशेच टाळपाचे काळ. हांच्यो नेमक्यो वेळा सूर्योदयाचेर आदारून आशिल्ल्यान शारागणीक थोड्यो बदलतात.

सगळ्यांत हुकमी — अभिजीत मुहूर्त

दनपारच्या सुमाराक येवपी सुमार ४८ मिनटांचो अभिजीत मुहूर्त लागीं लागीं सगळ्या कामांक शुभ मानतात. दुसरो खंयचोच मुहूर्त सादूंक मेळना तेन्ना अभिजीताचो आदार घेवचो, अशें परंपरीक ज्योतीश सांगता.

चौघडियाची जोड

दिसाचे शुभ-अशुभ भाग बेगीन पळोवपाखातीर चौघडियाचो वापर पश्चिम भारतांत रूढ आसा. सूर्योदय ते सूर्यास्त हो काळ आठ समान भागांनी वांटतात आनी दर एका भागाक उद्वेग, चर, लाभ, अमृत, काळ, शुभ, रोग हांचे मदलें एक नांव मेळटा. अमृत, शुभ आनी लाभ हे चौघडिये कामांच्या आरंभाक उत्तम; काळ, रोग आनी उद्वेग टाळचे; चर मध्यम — प्रवासासारक्या हालचालींच्या कामांक चलता. मुहूर्त काडपाक ज्योतिशाकडेन वचपा इतलें व्हड काम नासत — बँकेचें काम, सौदो, प्रवासाक भायर सरप — तेन्ना चौघडिया पळोवन वेळ थारावपाची संवय जायत्या वेपारी कुटुंबांनी आयजूय आसा.

दिसपट्ट्या वेव्हारांत पंचांग कशें वापरतले?

सकाळीं दोन मिनटां पंचांग पळोवपाची संवय लायात: आयजची तिथी खंयची आनी ती व्रताची आसा काय; आयज भद्रा वा व्यतीपातासारको टाळपाचो योग आसा काय; राहूकाळ खंयचे वेळार आसा; आनी म्हत्वाचें काम आसत जाल्यार अभिजीत वा शुभ चौघडिया केन्ना येता. इतल्यो चार गजाली पळयल्यो तरी पंचांगाचो नव्वद टक्के वेव्हारीक उपेग सादता. उरिल्ले बारीक तपशील — योग, करण, नक्षत्राची शुभाशुभताय — सरावान आपसूक वाचूंक येवंक लागतात.

आयजचें पुराय पंचांग — तिथी, नक्षत्र, योग, करण, राहूकाळ आनी अभिजीत मुहूर्त — ह्या वेबसायटीच्या पंचांग पानार पणजेच्या वेळेप्रमाण दर दिसा मेळटा; म्हयनोभराचें एकठांय पंचांग जाय आसल्यार म्हयन्याचें पंचांग पानूय जरूर पळयात.