🟡 నవగ్రహాలు — గురువు (Jupiter)

గురువు (Guru / Brihaspati) దేవగురువు — జ్ఞానం, ధర్మం, సంతానం, సంపదలకు కారకుడు. నవగ్రహాల్లో అత్యంత శుభగ్రహం. బలమైన గురువు ఉన్నత విద్య, గురు అనుగ్రహం, ధన-సంతాన యోగాలిస్తాడు.

గురువు ధనుస్సు, మీనాలకు అధిపతి; కర్కాటకంలో ఉచ్చ, మకరంలో నీచ. పునర్వసు, విశాఖ, పూర్వాభాద్ర నక్షత్రాలకు అధిపతి. గురు మహాదశ 16 సంవత్సరాలు — జీవితంలో ఉత్తమ దశల్లో ఒకటి.

గురువారం దక్షిణామూర్తి ఆరాధన, పసుపు వస్త్రధారణ, శనగపప్పు దానం, గురు స్తోత్ర పారాయణం గురుబలాన్ని పెంచుతాయి. అన్నవరం సత్యదేవుని వ్రతం గురు అనుగ్రహానికి విశేషం.

గురువు నవగ్రహాల్లో అత్యధిక భావాలకు కారకుడు — రెండో, ఐదో, తొమ్మిదో, పదకొండో ఇళ్ళు, అంటే ధనం, సంతానం, ధర్మం, లాభం నాలుగూ. స్త్రీ జాతకంలో ఆయన పతి కారకుడు కూడా.

ఆయన అసలు బలం దృష్టిలో ఉంది. గురువు ఐదో, ఏడో, తొమ్మిదో ఇళ్ళను చూస్తాడు, సంప్రదాయ పఠనంలో ఆయన దృష్టి పడితే బలహీన భావం కూడా కాపాడబడుతుంది. దీన్నే ‘గురు దృష్టి సర్వదా శుభం’ అంటారు.

గురువు ధనుస్సు, మీనాలకు అధిపతి. మూలత్రికోణం ధనుస్సు 0° నుంచి 10°. ఉచ్చం కర్కాటకం 5°, నీచం మకరం 5°.

రెండు రాశుల తేడా పఠనంలో ఉపయోగపడుతుంది: ధనుస్సు అగ్ని, ద్విస్వభావ రాశి — ఇక్కడ గురువు నియమం, చట్టం, బోధన రూపం తీసుకుంటాడు; మీనం జల రాశి — ఇక్కడ ఆయన భక్తి, వైరాగ్య రూపం. ఒకే గ్రహం, రెండు వేరు మనుషులు.

గురు మహాదశ పదహారు సంవత్సరాలు. పునర్వసు, విశాఖ, పూర్వాభాద్ర నక్షత్రాల్లో పుడితే ఇది మొదటి దశ.

స్వభావం — ‘విస్తరణ’. ఈ పదహారు సంవత్సరాల్లో ఎక్కువమందికి వివాహం, సంతానం, ఉన్నత విద్య లేదా మొదటి ఇల్లు వస్తాయి. కానీ విస్తరణ ఎప్పుడూ లాభం కాదు: బలహీన లేదా నీచ గురు దశలో ఖర్చు, పరిమాణం, వాగ్దానాలు మూడూ ఒకేసారి పెరిగిపోతాయి. శని అంతర్దశ ఈ దశలో అత్యంత పాఠం నేర్పే భాగం.

గురువారం శనగపప్పు, పసుపు దానం; ఒక ఉపాధ్యాయుడికి నిజమైన గౌరవం; అడిగిన సలహాను పాటించడం — చివరిదే గురువుకు అసలైన ఆరాధన.

తెలుగు నేలకు గురువుతో ఉన్న అనుబంధం పుష్కరాలలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది: గురువు ఒక రాశిలోకి ప్రవేశించినప్పుడే ఆ నదికి పుష్కరాలు వస్తాయి — సింహ రాశి గోదావరికి, కన్య రాశి కృష్ణా నదికి. గురువు పన్నెండేళ్ల చక్రం మీదే ఈ పండుగ నడుస్తుంది.