💚 నవగ్రహాలు — బుధుడు (Mercury)

బుధుడు (Budha) బుద్ధి, వాక్చాతుర్యం, వాణిజ్యం, గణితాలకు కారకుడు. బలమైన బుధుడు విద్య, వ్యాపారం, రచన, సాంకేతిక రంగాల్లో రాణింపునిస్తాడు. బలహీన బుధుడు నిర్ణయ లోపం, భావ ప్రసార సమస్యలను సూచిస్తాడు.

బుధుడు మిథునం, కన్యలకు అధిపతి; కన్యలో ఉచ్చ (15°), మీనంలో నీచ. ఆశ్లేష, జ్యేష్ఠ, రేవతి నక్షత్రాలకు అధిపతి. బుధ మహాదశ 17 సంవత్సరాలు.

బుధవారం విష్ణు ఆరాధన, తులసీ పూజ, ఆకుపచ్చ వస్త్రధారణ, పెసర పప్పు దానం బుధబలాన్ని పెంచుతాయి. విద్యార్థులకు బుధ ఆరాధన విశేష ఫలప్రదం.

బుధుడు బుద్ధి, వాక్కు, వాణిజ్యానికి కారకుడు, పదో ఇంటికి ఉన్న నలుగురు కారకుల్లో ఒకడు. కానీ ఆయన అత్యంత ముఖ్యమైన కారకత్వం దాదాపు ఎప్పుడూ మరచిపోతారు — బుధుడు మేనమామకు కూడా కారకుడు. ‘విద్య’కు కారకుడు అంటే కేవలం చదువు కాదు; బుధుడి విద్య ప్రయోగ విద్య — లెక్క, భాష, ఒప్పందం, విశ్లేషణ.

బుధుడు మిథునం, కన్యలకు అధిపతి. మూలత్రికోణం కన్య 16° నుంచి 20° — చాలా ఇరుకైన పట్టీ. ఉచ్చం కూడా కన్య 15°, నీచం మీనం 15°.

అంటే బుధుడు సొంత రాశిలోనే ఉచ్చ స్థితి పొందే ఏకైక గ్రహం. ఇది కేవలం ఒక ఆసక్తికర విషయం కాదు, ఆచరణాత్మక సూత్రం: కన్యలోని బుధుడు మిగతా ఏ స్థితి కంటే బలవంతుడు, అందుకే కన్యా లగ్నం లేదా రాశి జాతకులు విశ్లేషణ అవసరమైన పనుల్లో సహజంగా ముందుంటారు.

బుధ మహాదశ పదిహేడు సంవత్సరాలు — శుక్ర, శని తర్వాత మూడో దీర్ఘమైనది. ఆశ్లేష, జ్యేష్ఠ, రేవతి నక్షత్రాల్లో పుడితే ఇది మొదటి దశ.

స్వభావం — ‘విస్తరణ, అనుసంధానం’. ఈ పదిహేడు సంవత్సరాలు ఎక్కువమందికి చదువు, మొదటి ఉద్యోగం లేదా వ్యాపార విస్తరణ కాలంలో పడతాయి. బుధుడు నపుంసక గ్రహం — ఎవరితో కూర్చుంటే వారి గుణం తీసుకుంటాడు, కాబట్టి ఈ దశ ఫలితం జాతకంలో బుధుడు ఎవరితో ఉన్నాడన్న దాని మీదే అత్యధికంగా ఆధారపడుతుంది.

బుధవారం పెసర పప్పు దానం, ఒక విద్యార్థి సంవత్సర ఫీజు భరించడం, ప్రతి మౌఖిక వాగ్దానాన్ని రాతలో పెట్టడం.

తెలుగు నేల మీద బుధుడి భాషా స్వభావానికి పెద్ద సాక్ష్యం నన్నయ. పదకొండో శతాబ్దంలో ఆయన మహాభారత అనువాదంతో తెలుగు పద్య భాషకు వ్యాకరణ పునాది వేశారు, అందుకే ఆయనను ఆదికవి అంటారు. బుధ పరిహారానికి భాషను శుద్ధంగా వాడటం కంటే మంచిది లేదు.