🌙 నవగ్రహాలు — చంద్రుడు (Moon)

చంద్రుడు (Chandra) మనోకారకుడు — భావోద్వేగాలు, తల్లి, మానసిక శాంతికి అధిపతి. జాతకంలో చంద్రుడు బలంగా ఉంటే మనశ్శాంతి, మంచి జ్ఞాపకశక్తి, ప్రజాదరణ లభిస్తాయి. బలహీన చంద్రుడు మానసిక ఆందోళన, నిద్రలేమిని సూచిస్తాడు.

చంద్రుడు కర్కాటక రాశికి అధిపతి; వృషభంలో ఉచ్చ, వృశ్చికంలో నీచ. రోహిణి, హస్త, శ్రవణం నక్షత్రాలకు అధిపతి. చంద్ర మహాదశ 10 సంవత్సరాలు. జన్మ రాశి, నక్షత్రం రెండూ చంద్ర స్థానం పైనే ఆధారపడతాయి.

సోమవారం శివారాధన, పాలాభిషేకం, తెలుపు వస్త్రధారణ చంద్రబలాన్ని పెంచుతాయి. కార్తీక సోమవార వ్రతాలు చంద్రానుగ్రహానికి విశేషం. పౌర్ణమి రోజున సత్యనారాయణ వ్రతం శుభప్రదం.

చంద్రుడు మనోకారకుడు, నాలుగో ఇంటికి సహజ కారకుడు — తల్లి, ఇల్లు, మానసిక శాంతి. భారతీయ పద్ధతిలో చంద్రుడు కేవలం ఒక గ్రహం కాదు, రెండో లగ్నం: గోచార ఫలాలు, ఏలినాటి శని, ఢయ్య, చంద్రాష్టమం అన్నీ చంద్ర రాశి నుంచే లెక్కిస్తారు, లగ్నం నుంచి కాదు. అందుకే ‘మీ రాశి ఏమిటి’ అన్న ప్రశ్నకు తెలుగులో జవాబు జన్మ నక్షత్రం ఆధారంగా వచ్చే చంద్ర రాశే.

సొంత రాశి కర్కాటకం ఒక్కటే. చంద్రుడి మూలత్రికోణం సొంత రాశిలో లేదు — అది వృషభం 4° నుంచి 30° వరకు, ఉచ్చ బిందువు వృషభం 3°. నవగ్రహాల్లో ఈ ఏర్పాటు చంద్రుడికి మాత్రమే. నీచం వృశ్చికం 3°.

చంద్రుడికి మరో ప్రత్యేకత ఉంది: ఆయన బలం పక్షాన్ని బట్టి మారుతుంది. శుక్ల పక్ష చంద్రుడు బలవంతుడు, కృష్ణ పక్ష చంద్రుడు క్షీణుడు — ఇది నిజమైన ఖగోళ ఆధారిత నియమం, ఏ అభిప్రాయమూ కాదు.

చంద్ర మహాదశ పది సంవత్సరాలు. రోహిణి, హస్త, శ్రవణం నక్షత్రాల్లో పుడితే ఇది జీవితపు మొదటి దశ.

ఈ పది సంవత్సరాల స్వభావం ‘చలనం’ — స్థాన మార్పు, ప్రయాణం, నీటికి, ప్రజలకు సంబంధించిన పని. ఫలితం ఎక్కువగా జన్మ సమయపు పక్షం మీద ఆధారపడుతుంది: శుక్ల పక్ష జాతకులకు ఇది ఎదుగుదల దశ, కృష్ణ పక్ష జాతకులకు మానసిక పరీక్ష దశ. లోపల కుజ, శని అంతర్దశల్లో నిద్ర, రక్తపోటు మీద దృష్టి పెట్టడం మంచిది.

సోమవారం ఉపవాసం, పాలు, బియ్యం దానం, తల్లికి సేవ, ప్రతిరోజూ ఒకే వేళకు నిద్రపోవడం — చివరిదే అత్యంత ప్రభావవంతమైనది, ఎందుకంటే చంద్రుడు క్రమానికి అధిపతి.

తెలుగు పంచాంగం చాంద్రమానం — అమావాస్యతో మాసం ముగుస్తుంది, ఉగాది చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి నాడు వస్తుంది. తమిళ, మలయాళ ప్రాంతాల సౌరమాన పద్ధతికి ఇది వేరు, అందుకే ఉగాది తేదీ ప్రతి సంవత్సరం మారుతుంది. తెలుగువారి కాలగణన మూలం చంద్రుడే.