ରାହୁକାଳ କ’ଣ? ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରୁ ନିଜେ ରାହୁକାଳ କିପରି ବାହାର କରିବେ
ରାହୁକାଳ ହେଉଛି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରାୟ ଦେଢ଼ ଘଣ୍ଟାର ଅବଧି, ଯାହାକୁ ନୂଆ ଓ ଶୁଭ କାମ ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଏଡ଼ାଇ ଚଳାଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିନକୁ ଆଠ ସମାନ ଭାଗ କରି, ବାର ଅନୁସାରେ ଗୋଟିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାଗ ହିଁ ସେହି ଦିନର ରାହୁକାଳ। ଆଜିର ରାହୁକାଳ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଦେଖିବାକୁ ରାହୁକାଳ ଓ ଭଦ୍ରା କାଳ ପୃଷ୍ଠା ଦେଖନ୍ତୁ।
ରାହୁକାଳ ମାନେ କ’ଣ ଓ କାହିଁକି ମାନନ୍ତି?
ପାରମ୍ପରିକ ବିଶ୍ୱାସରେ ରାହୁ ଏକ ଛାୟା ଗ୍ରହ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଥିବା ସମୟ ନୂଆ କାମର ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ନୁହେଁ ବୋଲି ମାନାଯାଏ। ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଏହା ବହୁତ ପ୍ରଚଳିତ, ଓଡ଼ିଶାରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ପରିବାର ଯାତ୍ରା ଓ ଶୁଭ କାମ ପୂର୍ବରୁ ରାହୁକାଳ ଦେଖନ୍ତି। ଏହା ଏକ ସତର୍କତାର ପରମ୍ପରା; ଏହାକୁ ଭୟ ସହ ନୁହେଁ, ଯୋଜନାର ଅଂଶ ଭାବେ ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ରାହୁକାଳ ହିସାବ କରିବାର ପଦ୍ଧତି
ପ୍ରଥମେ ସେହି ଦିନର ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ଜାଣନ୍ତୁ। ଦୁହିଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେତେ ମିନିଟ୍ ଅଛି, ତାକୁ ୮ରେ ଭାଗ କରନ୍ତୁ। ସେହି ଫଳ ହେଉଛି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଗର ଦୈର୍ଘ୍ୟ। ତା’ପରେ ବାର ଅନୁସାରେ କେଉଁ ଭାଗ ରାହୁକାଳ ତାହା ଦେଖନ୍ତୁ।
- ସୋମବାର: ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗ
- ଶନିବାର: ତୃତୀୟ ଭାଗ
- ଶୁକ୍ରବାର: ଚତୁର୍ଥ ଭାଗ
- ବୁଧବାର: ପଞ୍ଚମ ଭାଗ
- ଗୁରୁବାର: ଷଷ୍ଠ ଭାଗ
- ମଙ୍ଗଳବାର: ସପ୍ତମ ଭାଗ
- ରବିବାର: ଅଷ୍ଟମ ଭାଗ
ଏକ ସରଳ ଉଦାହରଣ
ଧରନ୍ତୁ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସକାଳ ୬ଟା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସନ୍ଧ୍ୟା ୬ଟା, ଅର୍ଥାତ୍ ୧୨ ଘଣ୍ଟା। ୧୨କୁ ୮ରେ ଭାଗ କଲେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଗ ଦେଢ଼ ଘଣ୍ଟା। ସୋମବାର ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗ, ତେଣୁ ସକାଳ ୭:୩୦ ରୁ ୯:୦୦ ରାହୁକାଳ। ଶନିବାର ତୃତୀୟ ଭାଗ, ତେଣୁ ସକାଳ ୯:୦୦ ରୁ ୧୦:୩୦। ରବିବାର ଅଷ୍ଟମ ଭାଗ, ତେଣୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ୪:୩୦ ରୁ ୬:୦୦। ବାସ୍ତବରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପ୍ରତିଦିନ ସାମାନ୍ୟ ବଦଳେ ଏବଂ ସ୍ଥାନ ଅନୁସାରେ ଭିନ୍ନ ହୁଏ, ତେଣୁ ଆପଣଙ୍କ ସହରର ସଠିକ୍ ସମୟ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
ରାହୁକାଳରେ କ’ଣ ଏଡ଼ାଇବେ?
ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ନୂଆ ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ, ଗୃହପ୍ରବେଶ, ବିବାହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଶୁଭ କାମ, ନୂଆ ଗାଡ଼ି କିଣିବା ଓ ଲମ୍ବା ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ରାହୁକାଳରେ କରାଯାଏ ନାହିଁ। ମାତ୍ର ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା କାମ ଜାରି ରଖିବାରେ ଅସୁବିଧା ନାହିଁ। ଦୈନନ୍ଦିନ କାମ, ପାଠପଢ଼ା ଓ ସାଧାରଣ ଭୋଜନ ଭଳି କାମ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ। ଜରୁରୀ ସ୍ଥିତିରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି କାମ କରିବା ଠିକ୍।
ରାହୁକାଳ ସହ ଆଉ କ’ଣ ଦେଖିବେ?
ରାହୁକାଳ ଏକା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ନୁହେଁ। ଯମଗଣ୍ଡ ଓ ଗୁଳିକ କାଳ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ଆସେ। ଶୁଭ କାମ ପାଇଁ ତିଥି, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ; ତାହା ଓଡ଼ିଆ ପାଞ୍ଜିରେ ମିଳିବ। ବିବାହ ପାଇଁ ଆଲଗା ଭାବେ ବିବାହ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦେଖିବା ଭଲ। ଏହି ଅବଧି ଆପଣଙ୍କ ସ୍ଥାନର ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ତେଣୁ ଅନ୍ୟ ସହରର ସମୟ ଧରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ରାହୁକାଳ ବିଷୟରେ ସନ୍ତୁଳିତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ
ମୋ ବହୁ ବର୍ଷର ଅଭ୍ୟାସରେ ମୁଁ ଦେଖିଛି, ରାହୁକାଳ ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ଲୋକ ଅନାବଶ୍ୟକ ଭୟ ପାଆନ୍ତି। ସତ କହିଲେ, ଏହା ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ନିୟମ ଯାହା ଶୁଭ କାମ ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ସମୟ ବାଛିବାରେ ସହାୟକ। ମାତ୍ର ଆପଣଙ୍କ ଜରୁରୀ କାମ, ଡାକ୍ତରଖାନା ଯିବା ବା ପରୀକ୍ଷା ଦେବା ଭଳି ବିଷୟ ରାହୁକାଳ ଯୋଗୁଁ ବନ୍ଦ କରିବା ଅନୁଚିତ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଭକ୍ତି ଓ ବିଶ୍ୱାସ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ଇଷ୍ଟଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କାମ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି।
ଓଡ଼ିଶାରେ କେତେକ ପରିବାର ରାହୁକାଳ ସହିତ ଯମଗଣ୍ଡ ଓ ଗୁଳିକ କାଳ ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ଗଣନା ମଧ୍ୟ ସେହି ଆଠ ଭାଗ ପଦ୍ଧତିରେ ହୁଏ, କେବଳ ବାର ଅନୁସାରେ ଭାଗ ସଂଖ୍ୟା ଭିନ୍ନ। ଯଦି ଆପଣ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାମ ଆରମ୍ଭ କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଏକ ଲମ୍ବା ସମୟ ବାଛି ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ସହ ମିଳାନ୍ତୁ, ଏବଂ ପାଞ୍ଜିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ ଦେଖନ୍ତୁ।
ଆଜିକାଲି ମୋବାଇଲ୍ ଓ ଅନଲାଇନ୍ ପୃଷ୍ଠା ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରତିଦିନର ରାହୁକାଳ ସହଜରେ ମିଳିଯାଏ। ତଥାପି ପଦ୍ଧତି ଜାଣିଥିଲେ ଆପଣ ଯେ କୌଣସି ସହର ବା ଗାଁ ପାଇଁ ନିଜେ ହିସାବ କରିପାରିବେ ଏବଂ ଫଳକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିପାରିବେ।
ଶେଷରେ ଏକ ସହଜ ଉପାୟ ମନେ ରଖିବା ପାଇଁ: ଅନେକ ଲୋକ ରାହୁକାଳର କ୍ରମ ମନେ ରଖିବାକୁ ବାରର ନାମରୁ ଏକ ଛୋଟ ସୂତ୍ର ବନାଇଥାନ୍ତି। ଆପଣ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଭାଷାରେ ସୋମ-୨, ଶନି-୩, ଶୁକ୍ର-୪, ବୁଧ-୫, ଗୁରୁ-୬, ମଙ୍ଗଳ-୭, ରବି-୮ ଲେଖି ଘରର କାନ୍ଥରେ ରଖିପାରିବେ। ତା’ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟ ଜାଣି ଏକ ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣ ଆଜିର ରାହୁକାଳ ବାହାର କରିପାରିବେ।
ଶୁଭ କାମର ସଫଳତା କେବଳ ସମୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ନାହିଁ; ପ୍ରସ୍ତୁତି, ଯୋଜନା, ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ଓ ପରିଶ୍ରମ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ରାହୁକାଳକୁ ସେହି ଯୋଜନାର ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଅଂଶ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତୁ ଏବଂ ଏହାକୁ ନେଇ ଘରେ ଅନାବଶ୍ୟକ ଚିନ୍ତା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ପିଲା ଓ ବୟସ୍କଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ସରଳ ଗଣନା ଶିଖାନ୍ତୁ।
ଏକ ଅତିରିକ୍ତ ଟିପ୍ପଣୀ: ଅମାବାସ୍ୟା, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ବା ବିଶେଷ ପର୍ବ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ରାହୁକାଳ ସେହି ବାର ଅନୁସାରେ ଆସେ। ପର୍ବର ପୂଜା ସମୟ ପାଞ୍ଜିରେ ଲେଖାଥାଏ, ଏବଂ ପୂଜା ବା ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ପାଞ୍ଜିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସରଣ କରିବା ଭଲ।
ପ୍ରାୟତଃ ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ରାହୁକାଳରେ ଯାତ୍ରା କରିବା ଠିକ୍ କି?
ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ଏଡ଼ାଇବାକୁ ପରମ୍ପରା କହେ। ମାତ୍ର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଯାଇପାରିବେ, ଇଷ୍ଟଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଯାତ୍ରା କରନ୍ତୁ।
ରାହୁକାଳ ପ୍ରତିଦିନ ଏକା ସମୟରେ ହୁଏ କି?
ନା। ଏହା ବାର ଓ ସେହି ଦିନର ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ-ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ତେଣୁ ପ୍ରତିଦିନ ବଦଳେ।
ରାହୁକାଳରେ ପୂଜା କରିହେବ କି?
ପୂଜା ଓ ଧ୍ୟାନ ଯେ କୌଣସି ସମୟରେ କରିପାରିବେ। ରାହୁକାଳ ମୁଖ୍ୟତଃ ନୂଆ ଶୁଭ କାମର ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ଏଡ଼ାଯାଏ।
ବୈଦିକ ଜ୍ୟୋତିଷର ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରନ୍ଥ ଅଧ୍ୟୟନ ଏବଂ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ଗଣନାର ସଫ୍ଟୱେର ନିର୍ମାଣରେ ଆଗ୍ରହୀ। ଏହି ସାଇଟର ସମସ୍ତ ଗଣନା ଆଧୁନିକ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନର ସୂତ୍ର (ଗ୍ରହାବସ୍ଥାନ, ଅୟନାଂଶ, ବିଂଶୋତ୍ତରୀ ଦଶା) ବ୍ୟବହାର କରି କରାଯାଏ; ପ୍ରବନ୍ଧର ବିଷୟବସ୍ତୁ ବୃହତ୍ ପରାଶର ହୋରା ଶାସ୍ତ୍ର, ଫଳଦୀପିକା ଓ ପ୍ରଚଳିତ ଓଡ଼ିଆ ପାଞ୍ଜି-ଐତିହ୍ୟର ଆଧାରରେ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଏ।
⚠️ ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧ କେବଳ ସାଧାରଣ ତଥ୍ୟ ପାଇଁ। ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ନିଷ୍ପତ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଭିଜ୍ଞ ଜ୍ୟୋତିଷୀଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ।