बच्चाक नाम | Maithili Baby Names

श्रवण मकर राशिक १० अंश सँ २३ अंश २० कला धरि पूरा तरहेँ समाहित अछि; राशि-सन्धिक प्रश्न एतय नहि उठैत अछि। एक सय आठ चरण मे ई पचासीम सँ अठासीम क्रमांकक चरण अछि।

चारू अक्षर खी, खू, खे, खो एके 'ख' व्यंजनक स्वररूप थिक, मुदा एतय चक्रक एकटा विचित्रता ध्यान देबा योग्य अछि — शृंखला 'खा' सँ नहि, सोझे 'खी' सँ शुरू होइत अछि। जाहि नक्षत्र सभ केँ पूरा एक व्यंजन भेटल अछि ताहि मे मात्र श्रवणे एहन अछि जकर पहिल स्वर छूटि गेल अछि। भरणी, आश्लेषा, विशाखा आ अनुराधा मे ई छूट नहि भेटैत अछि। नाम रखबाक दृष्टि सँ ई नक्षत्र कठिन सिद्ध होइत अछि, आ ओकर चर्चा आगाँ विस्तार सँ कयल गेल अछि। नवांश क्रमशः मेष, वृषभ, मिथुन आ कर्क बनैत अछि।

स्वामी चन्द्रमा, देवता विष्णु, गण देवगण, योनि वानर आ चिह्न तीन डेग अथवा कान।

श्रवणक अर्थे अछि सुनब, आ ई नक्षत्र सुनि क' सिखयवला सभक अछि। ई बच्चा सभ पोथी सँ कम, बातचीत सँ बेसी सिखैत अछि; खिस्सा एक बेर सुनि क' मोन राखि लैत अछि आ बरखो बाद दोहरा दैत अछि। भाषा आ उच्चारण पर हिनकर पकड़ असाधारण होइत अछि, तेँ संगीत, आवृत्ति आ वक्तृत्व मे ई जल्दी आगाँ निकलि जाइत अछि। विष्णु देवता होयबाक कारणेँ स्वभाव मे एकटा स्वाभाविक शिष्टता आ परम्पराक प्रति आदर रहैत अछि। शिक्षण, विधि, पत्रकारिता, अनुवाद, संगीत, प्रसारण, परामर्श आ धार्मिक अध्ययन हिनकर क्षेत्र अछि। दोसरक बात पर बहुत जल्दी भरोसा क' लेब हिनकर एकमात्र कमजोरी अछि।

साओन मास एही नक्षत्रक नाम सँ बनल अछि — पूरा मास शिव केँ समर्पित, सुल्तानगंज सँ देवघरक बाबा बैद्यनाथ धरि काँवरिया सभक पाँती, मिथिलाक नवविवाहिता सभक मधुश्रावणी, आ श्रावण पूर्णिमा केँ रक्षाबन्धन तथा जनौ बदलबाक उपाकर्म। श्रवण मे जनमल बच्चाक पहिल उपनयन-संकल्प एही पूर्णिमा सँ जोड़बाक परम्परा मिथिलाक कतेको ब्राह्मण परिवार मे आइयो चलैत अछि।

नामाक्षरक कठिनाई एतय स्पष्ट अछि। 'ख' सँ आरम्भ होमयवला संस्कृतनिष्ठ नाम बहुत कम अछि; खुशी, खुशबू, खेमचन्द सन नाम व्यवहार मे भेटैत अछि, मुदा परिवार प्रायः एहि सँ सन्तुष्ट नहि होइत छथि। मिथिलाक पंडित सभक प्रचलित सलाह ई अछि जे 'ख' क स्थान पर ओकर सजातीय 'क' स्वीकार क' लेल जाय, जाहि सँ कीर्ति, केशव, कृष्णा, खगेन्द्र सन विकल्प खुजि जाइत अछि — 'खगेन्द्र' आ 'खगेश' विष्णुए केर नाम थिक आ नक्षत्र-देवता सँ सेहो मेल खाइत अछि, तेँ ई सभ सँ बेसी सुझाओल जाइत अछि। दोसर रस्ता वैह दू-नाम वला अछि: कुंडली वा टिपनि मे 'खी' वा 'खो' सँ बनल संक्षिप्त राशि-नाम आ कागजात मे परिवारक चुनल नाम, जकरा यज्ञोपवीत धरि गुप्त रखबाक रीति सेहो कतहु-कतहु निभाओल जाइत अछि।