बच्चाक नाम | Maithili Baby Names

पूर्वाषाढ़ा धनु राशिक १३ अंश २० कला सँ २६ अंश ४० कला धरि पसरल अछि आ एकर चारू चरण धनुए मे रहैत अछि। एक सय आठ चरण मे ई सतहत्तरम सँ अस्सीम क्रमांक पर अबैत अछि।

एतय चक्रक तेसर पैघ व्यवधान अबैत अछि। पहिल चरण भू द' क' मूल सँ चलि आबि रहल 'भ' शृंखला केँ आगाँ बढ़बैत अछि, आ फेर स्वर-क्रम टूटि क' तीन असम्बद्ध व्यंजन आबि जाइत अछि — धा, फा, ढा। आर्द्रा आ हस्तक बाद ई तेसर एहन स्थान अछि। एहि मे 'धा' आ 'फा' सँ नाम तैयो भेटि जाइत अछि — धारा, धैर्य, फाल्गुनी — मुदा 'ढा' मैथिली मे लगभग नाम-रहित अक्षर अछि, आ ओकरे चर्चा आगाँ कयल गेल अछि। नवांश क्रमशः सिंह, कन्या, तुला आ वृश्चिक बनैत अछि।

स्वामी शुक्र, देवता अप् अर्थात् जलदेवता, गण मनुष्यगण, योनि वानर आ चिह्न हाथीक दाँत अथवा पंखा।

पूर्वाषाढ़ा केँ अपराजित नक्षत्र कहल गेल अछि — हारि नहि मानयवला। एहि बच्चा सभ मे एकटा शान्त-सन दृढ़ता होइत अछि; ई ऊँच आवाज मे बहस नहि करैत अछि, मुदा अपन बात सँ हटबो नहि करैत अछि। जल देवता होयबाक कारणेँ भावना गहींर आ बहैत रहैत अछि, आ दोसरक मोन पढ़ि लेबाक क्षमता जन्मजात। शुक्रक आधिपत्य सँ कला, वाणी आ सौन्दर्यक समझ भेटैत अछि; वानर योनि सँ चपलता आ अनुकरणक तीव्र क्षमता, जाहि सँ भाषा जल्दी सिखैत अछि। जल आ नौवहन, सिंचाई, पर्यावरण, संगीत आ गायन, वक्तृत्व, शिक्षण, विदेश-सम्बन्धित कार्य तथा दार्शनिक लेखन हिनकर क्षेत्र अछि। जिद आ अनुनयक बीचक सन्तुलन हिनका सिखाबय पड़ैत अछि।

आषाढ़ मास एही नक्षत्र-नाम सँ बनल अछि आ आषाढ़ पूर्णिमाक गुरु पूर्णिमा मिथिलाक सभ सँ पैघ गुरु-पर्व अछि; मिथिलाक विद्वत्-परम्परा, टोल-पाठशाला आ दरभंगाक संस्कृत विश्वविद्यालय मे ओहि दिन जे आयोजन होइत अछि, से एहि नक्षत्रक परिवार सभ लेल विशेष अर्थ रखैत अछि। देवशयनी एकादशीक बाद चातुर्मास आरम्भ भ' जाइत अछि, जाहि मे विवाह तँ रुकि जाइत अछि मुदा नामकरण संस्कार पर कोनो रोक नहि — ई भ्रम प्रायः परिवार सभ मे रहैत अछि आ पंडित ओकरा स्पष्ट करैत छथि।

चारिम चरणक समस्या केँ खुलि क' कहबाक चाही। 'ढ' सँ आरम्भ होमयवला कोनो प्रचलित मैथिली नाम नहि अछि; ढालचन्द सन किछु पुरान गामक नाम भेटैत अछि, मुदा आइ ओकरा केओ नहि चुनैत अछि। मिथिलाक पुरोहित एतय 'ढ' केँ ओकर सजातीय 'द' वा 'ध' मे बदलि लैत छथि आ धारा, धानी, दीपेन्द्र सन नाम सुझबैत छथि; अथवा पहिल चरणक 'भू' केँ पूरा नक्षत्रक अक्षर मानि क' भूमि, भूषण, भूपेन्द्र चुनि लैत छथि। ई छूट सैद्धान्तिक रूप सँ ओही नियम पर टिकल अछि जे नक्षत्रक कोनो अक्षर सम्पूर्ण नक्षत्र लेल ग्राह्य अछि।