बच्चाक नाम | Maithili Baby Names

हस्त कन्या राशिक १० अंश सँ २३ अंश २० कला धरि पसरल अछि आ एकर चारू चरण कन्याक भीतरे रहैत अछि। एक सय आठ चरण मे ई उनचासम सँ बावनम क्रमांक पर अबैत अछि, अर्थात ठीक चक्रक मध्य मे।

एतय चक्रक दोसर पैघ व्यवधान अबैत अछि। पहिल चरण पू द' क' उत्तरा फाल्गुनी वला 'प' शृंखला केँ पूरा करैत अछि, आ फेर स्वर-क्रम टूटि क' तीन असम्बद्ध व्यंजन आबि जाइत अछि — ष, ण, ठ। आर्द्राक बाद ई दोसर एहन स्थान अछि, आ नाम रखबाक दृष्टि सँ ई सत्ताइस मे सभ सँ कठिन नक्षत्र सिद्ध होइत अछि। नवांश क्रमशः मेष, वृषभ, मिथुन आ कर्क बनैत अछि। एहि कठिनाईक व्यावहारिक समाधान की अछि, से आगाँ विस्तार सँ देल गेल अछि।

स्वामी चन्द्रमा, देवता सविता अर्थात् सूर्य, गण देवगण, योनि महिष आ चिह्न खुजल तरहत्थी।

हस्तक चिह्न हाथ अछि आ यैह एकर सार सेहो — एहि नक्षत्रक बच्चा सभ हाथ सँ काज करबा मे असाधारण होइत अछि। चित्र बनायब, माटि गढ़ब, यन्त्र खोलब-जोड़ब, सिलाई, भानस, बाजा बजायब — जे किछु आङुरक काज हो, ताहि मे ई जल्दी निपुण भ' जाइत अछि। चन्द्रमाक आधिपत्य सँ मोन चंचल रहैत अछि मुदा हाथ स्थिर; यैह विरोधाभास हिनकर पहिचान थिक। हास्य-बोध तीख होइत अछि आ नकल उतारबा मे ई माहिर निकलैत अछि। शिल्प, हस्तकला आ मिथिला पेंटिंग, शल्य-चिकित्सा, दन्त-चिकित्सा, ज्योतिष आ हस्तरेखा, लेखन, वाणिज्य, अभियान्त्रिकी तथा पाक-कला हिनकर क्षेत्र अछि। चंचलता केँ दिशा देबे एकमात्र चुनौती अछि।

ई ओ नक्षत्र अछि जतय ईमानदारी सभ सँ बेसी आवश्यक अछि। 'ष' सँ मैथिलीक कोनो शब्द आरम्भ नहि होइत अछि — ई वर्ण सदिखन शब्दक बीच मे अबैत अछि, जेना भाषा वा पुरुष। 'ण' सँ सेहो कोनो शब्द शुरू नहि होइत अछि, ई सेहो मात्र मध्य वा अन्त मे भेटैत अछि। 'ठ' सँ ठाकुर, ठाकुरदास सन किछु नाम अवश्य अछि, मुदा सूची बहुत छोट अछि। अर्थात हस्तक चारि मे सँ तीन चरण पर व्यावहारिक रूप सँ नामाक्षर उपलब्धे नहि अछि।

मिथिलाक पंडित सभ एकरा नुकबैत नहि छथि, समाधान दैत छथि। दोसर चरण मे 'ष' क स्थान पर सजातीय 'श' वा 'स' ल' क' शौर्य, शारदा, सृष्टि सन नाम राखल जाइत अछि। तेसर चरण मे 'ण' क स्थान पर 'न' ल' क' नन्दिनी, नमन, नरेन्द्र। चारिम चरण मे 'ठ' क बदला प्रायः पहिल चरणक 'पू' द' देल जाइत अछि — पूर्णिमा, पूजा, पुरुषोत्तम, पूरन। शास्त्र मे एकर आधार ई अछि जे नक्षत्रक कोनो अक्षर पूरा नक्षत्र लेल मान्य अछि, आ उच्चारण-स्थानक समानता सँ वर्ण-प्रतिस्थापन स्वीकार्य अछि। जे परिवार पूरा शुद्धता चाहैत छथि, ओ कुंडली वा टिपनि मे ष वा ण सँ बनल संस्कृत राशि-नाम लिखबा लैत छथि आ व्यवहार मे दोसर नाम चलबैत छथि।