साडेतीन मुहूर्त — वर्सांतले स्वयंसिद्ध शुभ दीस

साडेतीन मुहूर्त

गोंय-कोंकणांत एकादें शुभ काम काडलें की पयलो प्रस्न येता — मुहूर्त खंयचो? तिथी, नक्षत्र, योग, करण, राहूकाळ अश्यो जायत्यो चाळण्यो लावन मागीरूच वेळ थारता. पूण वर्सांत अशे साडेतीन दीस आसात की जांकां ही एकूय चाळण लागना. हेच ते नामनेचे साडेतीन मुहूर्त — संवसार पाडवो, अक्षय्य तृतीया, विजयादशमी हे तीन पुराय मुहूर्त आनी दिवाळेंतली बलिप्रतिपदा म्हळ्यार पाडवो हो अर्दो मुहूर्त.

'स्वयंसिद्ध' म्हळ्यार नेमकें कितें?

सामान्य दिसा शुभकार्याखातीर घटिका वेंचची पडटा, कारण त्याच दिसांत भद्रा, राहूकाळ, अशुभ योग अशे आडमेळेय आसतात. साडेतीन मुहूर्तांचें खाशेलपण अशें की परंपरेन हे पुराय दीसूच शुभ मानल्यात — सूर्योदयासावन सूर्यास्ता मेरेन खंयचीय घटिका चलता. देखून तांकां स्वयंसिद्ध मुहूर्त म्हणटात; तांची शुभताय पंचांगांतल्या गणितान सिद्ध करची पडना, ती स्वताच सिद्ध आसा. जांकां ज्योतिशाकडेन वचप जमना वा तातडीन शुभारंभ करपाचो आसा, तांचेखातीर हे दीस म्हळ्यार परंपरेन उक्तीं करून दवरिल्लीं दारां.

पयलो मुहूर्त — संवसार पाडवो

चैत्र शुद्ध प्रतिपदा हो शालिवाहन शकाच्या नव्या वर्साचो पयलो दीस. ब्रह्मदेवान ह्याच दिसा सृश्टी निर्माण केली अशी पुराणकथा आसा; नवे निर्मितीचो दीस म्हूणूच तो दर एका नव्या आरंभाक योग्य मानला. दारांत गुढी उबारून ह्या दिसा वेवसायाचें उक्तावण, वास्तूची बुन्याद घालप, नव्या घराचो ताबो, भांगर खरेदी आनी म्हत्वाचे संकल्प करतात. कोडू निंबाचीं पानां आनी गोड एकठांय खावपाची चाल जिवितांतलें कोडू-गोड दोनूय पचोवपाची शिकवण दिता — नव्या उपक्रमाक लागपी मनोवृत्ती हीच.

दुसरो मुहूर्त — अक्षय्य तृतीया

वैशाख शुद्ध तृतीया. 'अक्षय्य' म्हळ्यार केन्नाच क्षय जायना तें — ह्या दिसा केल्लें दान, जप आनी सत्कर्म अक्षय्य फळ दिता, अशी श्रद्धा आसा. देखूनूच ह्या दिसा सुरू केल्ली गजाल वाडतूच रावता, अशें मानून भांगर-रुप्याची खरेदी, नव्या गुंतवणुकेचो आरंभ, दुकानाचें उक्तावण हांची गर्दी उसळटा. ह्या दिसाक पितरांच्या उगडासाचीय जोड आसा — उदककुंभदान आनी पितृतर्पण करपाची परंपरा जायत्या घराण्यांनी आसा. खरेदीच्या जायरातींच्या गाजावाजांत दानाचें हें मूळ आंग विसरूंक फावना; अक्षय्य जाता तें दिल्लें, सांठयल्लें न्हय, हो ह्या तिथीचो खरो संदेश.

तिसरो मुहूर्त — विजयादशमी (दसरो)

आश्विन शुद्ध दशमी. रामान रावणाचेर आनी देवीन महिषासुराचेर जैत मेळयलें तो हो दीस — देखून जैताची खात्री दिवपी मुहूर्त. पयलीं राजा ह्या दिसा सीमोल्लंघन करताले, म्हळ्यार राज्याची शीम हुपून मोहिमेर वताले. आयच्या भाशेंत सीमोल्लंघन म्हळ्यार आपल्या सदांच्या मर्यादे भायर पावल घालप — नवी नोकरी, नवें शार, नवो वेवसाय. ह्या दिसा शस्त्रपुजन आनी सरस्वतीपुजन जाता; वेपारी हिशोबाच्यो वह्यो आनी कारागीर आपलीं आवतां पुजतात. विद्यारंभाखातीर, नव्या वाहन खरेदीखातीर आनी आपट्याचीं पानां भांगर म्हूण वांटून नातीं घट्ट करपाखातीर दसरो हो उत्तम दीस मानतात.

अर्दो मुहूर्त — दिवाळेचो पाडवो

कार्तिक शुद्ध प्रतिपदा म्हळ्यार बलिप्रतिपदा — दिवाळेंतलो पाडवो. बळीराजाच्या उदारतायेच्या उगडासाचो हो दीस वेपारी वर्गाखातीर वर्साचो आरंभ; उत्तर भारतांतल्या दिवाळेच्या लक्ष्मीपुजना इतलेंच म्हत्व कोंकण किनारपट्टेवयल्या वेपारी परंपरेंत पाडव्याच्या वहीपुजनाक आसा. नव्यो वह्यो ह्या दिसा सुरू जातात, दुकानांचे नवे हिशोब मांडटात. घरकान्न घोवाक ओंवाळटा आनी घोव तिका पाडव्याची भेट दिता — संवसाराच्या भागीदारीचोय हो नवो आरंभूच. गोंयच्या गांवांनी होच दीस गोरवांचो पाडवो म्हूणूय मनयतात. हो मुहूर्त 'अर्दो' कित्याक, हाचेविशीं ग्रंथांनी एकमत ना; कांय परंपरा दिसाचो पूर्वार्धूच शुभ मानतात, जाल्यार कांय जाण ह्या दिसाचें क्षेत्र मुखेलपणान वेपार-हिशोबा पुरतेंच मर्यादीत आशिल्ल्यान ताका अर्दें बळ दितात. वेव्हारांत म्हत्वाचीं कामां ह्या दिसा शक्य तितलीं दनपारा पयलीं सोंपोवपाचो संकेत हातूंतल्यानूच आयला.

कितें सुरू करचें, कितें न्हय?

वेवसायाचें उक्तावण, भांगर खरेदी, वाहन खरेदी, गृहप्रवेश, संकल्प, विद्यारंभ, गुंतवणुकेचो आरंभ — हीं कामां साडेतीन मुहूर्तांचेर बिनधास्त करूं येतात. पूण एक मर्यादा लक्षांत दवरची: लग्न, मुंज हांचेसारक्या संस्कारांक फकत 'साडेतीन मुहूर्तांतलो दीस' इतलें पुरो मानिनात — थंय व्हंकल-न्हवऱ्याच्यो कुंडल्यो, चंद्रबळ आनी लग्नघटिका पळोवपाची स्वतंत्र पद्दत आसाच. तशेंच एकाद्या वर्सा हांचे मदल्या एकाद्या दिसा ग्रहण आयलें, जाल्यार ग्रहणपर्वाचे नेम मुहूर्तापरस वयले थारतात, हेंय जाणकार मुद्दाम सांगतात.

ह्या साडेतीन दिसां भायर हेर दिसांनी शुभ वेळ सोदपाची आसत, जाल्यार ह्या वेबसायटीच्या शुभ मुहूर्त आनी चौघडिया पानांचेर दिसपट्ट्यो शुभ घटिका दिल्ल्यो आसतात. पूण वर्साचें नियोजन करतना हे साडेतीन दीस दिनदर्शिकेंत पयलींच खूण करून दवरात — व्हड आरंभांखातीर परंपरेन राखून दवरिल्ले हे हुकमी खीण वायां वचूंक दिवचे न्हय.